ΑΓΩΓΗ ΣΤΑΔΙΟΔΡΟΜΙΑΣ ΛΥΚΕΙΟ ΠΡΟΑΣΤΙΟΥ

 ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΤΟΥ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ...

Εισαγωγικά :

Το Τμήμα Νομικής συνιστά τμήμα της Σχολής Νομικών, Οικονομικών και Πολιτικών Επιστημών του Α.Π.Θ.. Κοσμήτωρ της σχολής, είναι ο καθηγητής Ποινικού δικαίου Νικόλαος Παρασκευόπουλος και πρόεδρος του τμήματος ο καθηγητής Ποινικού δικαίου Νικόλαος Μπιτζιλέκης.

Ιστορικό :

Το Τμήμα Νομικής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης (Α.Π.Θ.) ιδρύθηκε και ξεκίνησε να λειτουργεί το έτος 1930. Μεταξύ των πέντε πρώτων Σχολών, που προβλέπονταν από το άρθρ. 3 του ιδρυτικού του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης νόμου, περιλαμβάνονταν και η Σχολή Νομικών και Οικονομικών Επιστημών με δύο Τμήματα, ένα Νομικής και ένα Πολιτικών και Οικονομικών Επιστημών που άρχισε πρώτο τη λειτουργία του από το πανεπιστημιακό έτος 1927-1928. Έτσι συστάθηκε ειδική επιτροπή από τους Καθηγητές Ανδρέα Ανδρεάδη, Κυριάκο Βαρβαρέσσο, Δημήτριο Παππούλια, Στυλιανό Σεφεριάδη και Κωνσταντίνο Σφυρή, που δεν μετείχε στις εργασίες λόγω ασθενείας, όπως και ο αναπληρωματικός του, που επέλεξε τους πέντε πρώτους τακτικούς Καθηγητές του Τμήματος Πολιτικών και Οικονομικών επιστημών: Περικλή Βιζουκίδη (που εξελέγη στη συνέχεια πρώτος Κοσμήτωρ της Σχολής και Πρύτανης του Α.Π.Θ.), στην τακτική έδρα της εισαγωγής εις την επιστήμη του δικαίου και στοιχείων του αστικού δικαίου, Ξενοφώντα Ζολώτα, στην τακτική έδρα της πολιτικής οικονομίας, Ιωάννη Σπυρόπουλο, στην τακτική έδρα του δημοσίου διεθνούς δικαίου, Δημοσθένη Στεφανίδη, στη δεύτερη τακτική έδρα της πολιτικής οικονομίας, και Θρασύβουλο Χαραλαμπίδη, στην τακτική έδρα του εμπορικού και ναυτικού δικαίου, και που στη συνέχεια διορίστηκαν με το Π.Δ. της 4ης Απριλίου 1928. Το τμήμα Νομικής ιδρύθηκε και λειτούργησε από το πανεπιστημιακό έτος 1930-1931, επί Κοσμητείας Δημοσθένη Στεφανίδη, μετά από πολλές αρχικές δυσκολίες και αμφιταλαντεύσεις, που προήρχοντο από την αντίληψη, σε κυβερνητικό και όχι μόνο επίπεδο, πως θα οξυνθεί το από τότε υπαρκτό πρόβλημα της πληθώρας δικηγόρων. Η νεώτερη οργάνωση των σπουδών αρχικά στα δύο Τμήματα της Σχολής Νομικών και Οικονομικών Επιστημών πραγματοποιήθηκε με την Υ.Α. 152907/30-11-1971. Με βάση αυτή την απόφαση έγινε η βασική κατανομή στα δύο Τμήματα των Τομέων επιστημονικής έρευνας και διδασκαλίας. Η Επιστήμη του Δικαίου και η Πολιτική Επιστήμη στο Τμήμα Νομικής (που απένεμε πτυχίο Νομικών Επιστημών ή Δημοσίου Δικαίου, ανάλογα με τον Κύκλο σπουδών) και Οικονομικής Επιστήμης στο Τμήμα Οικονομικών Επιστημών (που απένεμε το αντίστοιχο πτυχίο Οικονομικών Επιστημών). Τέλος, το 1993 εγκρίθηκε και το πρόγραμμα μεταπτυχιακών σπουδών του Τμήματος Νομικής της Σχολής Νομικών Οικονομικών και Πολιτικών Επιστημών (Ν.Ο.Π.Ε.), η ίδρυση του οποίου είχε προηγηθεί με το Β.Δ. 520/21-8-1962, οπότε και ως πρώτο ανάμεσα στις Νομικές Σχολές της Ελλάδας άρχισε, την αδιάκοπη μέχρι σήμερα, λειτουργία του.

Τομείς :

           Τομέας αστικού, αστικού δικονομικού και εργατικού δικαίου

Η έναρξη της στελέχωσης του Νομικού Τμήματος με το απαραίτητο διδακτικό προσωπικό, σηματοδοτήθηκε με την ίδρυση έδρας αστικού δικαίου(Π.Δ της 1ης Μαίου 1929) και την επακολουθήσασα εκλογή, για το μάθημα αυτό, του πρώτου υφηγητή της, Αλέξανδρου Λιτζερόπουλου, στον οποίο και δόθηκε αμέσως εντολή διδασκαλίας του. Στην εν λόγω έδρα έχουν διδάξει εξέχουσες προσωπικότητες Ελλήνων αστικολόγων όπως ο Ν. Παπαντωνίου, ο Γ. Μαντζούφας,ο Παναγιώτης Ζέπος[, ο Ι. Δεληγιάννης, ο Κωνσταντίνος Βαβούσκος,ο Γεώργιος Μιχαηλίδης-Νουάρος και ο Κωνσταντίνος Ι. Σημαντήρας. Η συμβολή της Νομικής Α.Π.Θ. στο χώρο του αστικού δικονομικού δικαίου είναι αδιαμφισβήτητη. Σημαντική ήταν η προσφορά του Χ. Φραγκίστα στη νομική βιβλιογραφία και αργότερα της ομότιμης καθηγήτριας-και ήδη αντεπιστέλλοντος μέλους της Ακαδημίας Αθηνών και επίτιμης δικηγόρου στον Άρειο Πάγο- Π. Γέσιου-Φαλτσή. Επίσης εξέχουσα νομική φυσιογνωμία στο χώρο της Πολιτικής δικονομίας αποτελεί και ο Κωνσταντίνος Δ. Κεραμεύς, ένας από τους μεγαλύτερους Έλληνες δικονομολόγους. Στον τομέα εργατικού δικαίου έχουν διδάξει μεταξύ άλλων οι διακεκριμένοι καθηγητές Ι. Δεληγιάννης και Ιωάννης Κουκιάδης.

             Τομέας Δημοσίου δικαίου και Πολιτικής επιστήμης.

Ο τομέας έχει την τιμή να αναδείξει μεγάλες φυσιογνωμίες στο χώρο του δημοσίου δικαίου. Την περίοδο της δικτατορίας αξιομνημόνευτο είναι το έργο του αείμνηστου καθηγητή Αριστόβουλου Μάνεση, ο οποίος συνέβαλε με τις διδαχές του καταλυτικά στην καλλιέργεια του δημοκρατικού φρονήματος των φοιτητών στα δύσκολα εκείνα χρόνια. Ο Αριστόβουλος Μάνεσηςστη διάρκεια της Απριλιανής Δικτατορίας εντάχθηκε στην αντιδικτατορική οργάνωση «Δημοκρατική Άμυνα» στη Θεσσαλονίκη. Η δράση του επέφερε τη δίωξή του από το Πανεπιστήμιο (1968) και τον εκτοπισμό του για ένα διάστημα στο Λιδορίκι. Κορυφαία στιγμή της ιστορίας του τμήματος Νομικής υπήρξε το τελευταίο μάθημα περί δημοκρατίας που παρέδωσε στους φοιτητές του ο κορυφαίος Συνταγματολόγος πριν τη δίωξή του . Δεν θα μπορούσε να παραλείψει κανείς τη συμβολή του καθηγητή Δημήτρη Θ. Τσάτσου στο χώρο του Συνταγματικού δικαίου, ο οποίος μετέπειτα εξελέγη επίτιμος διδάκτωρ της Νομικής Θεσσαλονίκης. Επιπρόσθετα, καθηγητές όπως ο Παύλος Πετρίδης (καθηγητής Συνταγματικής ιστορίας), ο Αναστάσιος Τάχος (καθηγητής διοικητικού δικαίου και θεμελιωτής του δικαίου του περιβάλλοντος στην Ελλάδα) ανεδείχθησαν από το τμήμα Νομικης Α.Π.Θ. Τέλος, καθηγητής Συνταγματικού δικαίου είναι ο νυν Αντιπρόεδρος της ΚυβέρνησηςΕυάγγελος Βενιζέλος. 

              Τομέας Διεθνών Σπουδών.

Από τους πρώτους καθηγητές ιδιωτικού διεθνούς δικαίου και συγκριτικού δικαίου (και πρώτος πρόεδρος του Ινστιτούτου Διεθνούς και Αλλοδαπού Δικαίου, υπήρξαν ο Πέτρος Βάλληνδας.Ο τομέας Διεθνών Σπουδών είχε την τιμή να έχει στο δυναμικό του τους καθηγητές Δημήτριο Ευρυγένη και Φωκίωνα Φραντζεσκάκη. Οι καινοτόμες θεωρίες που ανέπτυξαν στο χώρο του ιδιωτικού διεθνούς δικαίου (λ.χ. περί των κανόνων άμεσης εφαρμογής), καθίστανται μέχρι και σήμερα αντικείμενο μελέτης από όλους τους νομικούς που ασχολούνται με τον εν λόγω κλάδο. Σημαντική στάθηκε και η συμβολή των διαπρεπών καθηγητών Δημήτριου Κωνσταντόπουλου και Ιωάννη Σπυρόπουλου στο πεδίο του δημοσίου διεθνούς δικαίου. Το τμήμα Νομικής ανέδειξε και τον τ. πρόεδρο της Ακαδημίας Αθηνών Κωνσταντίνο Σβολόπουλο ο οποίος διετέλεσε καθηγητής της Ιστορίας των Διεθνών Σχέσεων.

            Τομέας Ιστορίας, Φιλοσοφίας και Κοινωνιολογίας του δικαίου.

Σημαντική φυσιογνωμία απετέλεσε, ο αείμνηστος καθηγητής Νικόλαος Πανταζόπουλος, ο οποίος δίδαξε ιστορία του δικαίου. Τα έργα του "Από της Λογίας Παραδόσεως εις τον Αστικόν Κώδικα" (1947 1η έκδ., 1995 2η έκδ.) το τρίτομο "Ρωμαϊκόν Δίκαιον εν διαλεκτική συναρτήσει προς το Ελληνικόν" (1974-1979), το τετράτομο "Αντιχάρισμα" (1985) της Νομικής Σχολής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης κ.ά. θεωρούνται ότι αποτελούν τις σημαντικότερες συμβολές στην Ελληνική Ιστορία του δικαίου και των θεσμών. Σημαντική όμως υπήρξε και η συμβολή του ομότιμου καθηγητή και αντεπιστέλλοντος μέλους της Ακαδημίας Αθηνών, Κωνσταντίνου Βαβούσκου, ο οποίος δίδαξε Ιστορία ελληνικού και ρωμαϊκού δικαίου και Εκκλησιαστικό δίκαιο στο τμήμα Νομικής. Από τους πρώτους καθηγητές φιλοσοφίας και κοινωνιολογίας στη Νομική σχολή του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης ήταν ο Αβροτέλης Ελευθερόπουλος, ο οποίος υπήρξε και πρύτανης του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. Αξίζει να σημειωθεί ότι η πρώτη έδρα Κοινωνιολογίας στην Ελλάδα ιδρύθηκε στη Νομική σχολή του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης με διδάσκοντα τον προαναφερθέντα.

       Τομέας Ποινικών και Εγκληματολογικών Επιστημών.

Ένας τομέας, ο οποίος άνθισε στο νομικό τμήμα του Πανεπιστημιου Θεσσαλονίκης, είναι αυτός των Ποινικών και Εγκληματολογικών Επιστημών. Το επιστημονικό προσωπικό έχει αναπτύξει ρηξικέλευθες και προοδευτικές απόψεις, τις οποίες ασπάζονται η νομολογία των ελληνικών δικαστηρίων και μεγάλη μερίδα του νομικού κόσμου. Ένας εκ των κορυφαίων στο χώρο του Ποινικού δικαίου στην Ελλάδα, υπήρξε ο ομότιμος καθηγητής Ιωάννης Μανωλεδάκης. Σημαντική ήταν επίσης η συμβολή των καθηγητών Τ. Φιλιππίδη,Κ. Βουγιούκα, Δ. Καρανίκα, Χ. Τζωρτζόπουλου. Το τμήμα ανέδειξε επίσης και το μεγάλο Έλληνα εγκληματολόγο, καθηγητή Στέργιο Αλεξιάδη.

          Τομέας Εμπορικού και Οικονομικού δικαίου.

Στη Νομική σχολή του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, ο κλάδος του Εμπορικού δικαίου βρήκε πρόσφορο έδαφος προκειμένου να αναπτυχθεί. Από τα πρώτα χρόνια δόθηκε ιδιαίτερη έμφαση στον εν λόγω τομέα αφού οι μεγαλύτεροι Έλληνες εμπορικολόγοι όπως ο Κ.Καραβάς και ο Άλκης Αργυριάδης δίδαξαν στο νομικό τμήμα και άφησαν τη σφραγίδα τους στο νομικό χώρο με τις θεωρίες τους. Είναι αξιοσημείωτο ότι μέχρι και σήμερα δίδεται ιδιαίτερη σημασία στη διδασκαλία του εμπορικού δικαίου. Πιο πρόσφατα, οι καθηγητές Κ. Παμπούκης, Α. Κιάντου-Παμπούκη, Β. Αντωνόπουλος, Ε. Αλεξανδρίδου και Λ. Κοτσίρης επιβεβαιώνουν με το έργο τους την παράδοση της Νομικής Θεσσαλονίκης στον συγκεκριμένο κλάδο.
από Μαρία Μπεκιάρη